Vier Sterren

welkom op de blog van Wim Gabriels

Tag archief: INBO

Milieu en natuur in Vlaanderen anno 2030

Hoe zullen milieu en natuur in Vlaanderen eraan toe zijn in 2030? Een moeilijke vraag, want het antwoord hangt in belangrijke mate af van het gevoerde beleid van de komende twee decennia. De milieu- en natuurverkenning 2030, een gezamenlijke krachttoer van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) en het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO), onderzoekt het antwoord op deze vraag aan de hand van verschillende beleidsscenario’s. De rapporten werden deze week samen gelanceerd in het Vlaams Parlement. Het is de eerste maal dat het Milieurapport (VMM) en het Natuurrapport (INBO) gezamenlijk werden voorgesteld; VMM en INBO hebben deze keer dan ook nauw samengewerkt.

De Milieuverkenning 2030 werd opgesteld door de VMM. Voor sociaal-economische ontwikkelingen zoals bevolkingsgroei gaat het rapport uit van prognoses van het Federaal Planbureau. Aan de hand daarvan werd het effect van verschillende beleidsscenario’s onderzocht. Daaruit bleek dat als het huidige beleid ongewijzigd wordt voortgezet, de uitstoot van broeikasgassen in 2030 met 31 procent zal zijn toegenomen ten opzichte van 2006. Voor luchtkwaliteit worden heel wat toekomstige doelstellingen, zoals voor fijn stof en ozon, niet gehaald. De verontreiniging van oppervlaktewateren zal wel afnemen, maar stikstof en fosfor zullen knelpunten blijven en de biologische waterkwaliteit zal slechts in geringe mate verbeteren. De scenario’s die op een meer ambitieus beleid zijn gebaseerd, leveren duidelijk betere resultaten op, hoewel een aantal knelpunten ook dan blijven bestaan. Maar de overgang naar een duurzame, koolstofarme samenleving is dan ook een proces van lange adem. Om dat doel te bereiken tegen 2050, moet die overgang nu ingezet worden, zo wordt besloten.

De Natuurverkenning 2030 werd door het INBO geschreven. Dit rapport focust op de gevolgen van milieukwaliteit en landgebruik voor de natuur, en bouwt daarbij verder op verschillende milieuscenario’s uit de Milieuverkenning. Daarbij werden telkens verschillende mogelijke beleidsscenario’s voor de natuur becijferd, die elk uitgaan van een vergelijkbaar budget. Daaruit blijkt dat een keuze maken uit deze scenario’s niet zo eenvoudig is: één van de scenario’s is bijvoorbeeld het beste voor planten en dieren van heide en moeras, terwijl een ander scenario beter is voor gevoelige soorten van grasland en akker. Maar wat wel duidelijk blijkt, is dat de natuur beter af zou zijn met een meer ambitieus milieubeleid.

De grote hoeveelheid cijfermateriaal kon niet allemaal in de rapporten opgenomen worden. Daarom werd in samenwerking met de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) een interactieve webtoepassing ontwikkeld waarmee het effect van de verschillende scenario’s op kaart geconsulteerd kan worden.

VMM en INBO wijzen erop dat deze rapporten geen toekomstvoorspelling zijn, maar wel een beschrijving van ontwikkelingen die zich onder bepaalde omstandigheden kunnen voordoen. Die inzichten moeten helpen om nu de juiste beleidskeuzes te maken. En beide rapporten tonen aan dat we voor grote uitdagingen staan. Maar, zo besluiten VMM en INBO, als we ook na 2050 een leefbaar en duurzaam Vlaanderen willen, mag er niet getreuzeld worden.

Advertenties

Biodiversiteit in Vlaanderen: weinig goed nieuws

De EU heeft zich in 2001 voorgenomen om de achteruitgang van de biodiversiteit in Europa tot staan te brengen. Een nobele doelstelling, maar zoiets vraagt om een doortastend beleid, én de nodige cijfers om het te onderbouwen en te evalueren.

Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) verzamelt op de website Natuurindicatoren feiten en cijfers over de natuur en het natuurbeleid in Vlaanderen. Voorbeelden van zulke indicatoren zijn aantallen broedvogels in bos- of landbouwgebied, de totale oppervlakte aan beschermd natuurgebied,…

Vandaag lanceerde INBO de brochure Natuurindicatoren 2008, waarin de Europese doelstelling voor 2010 wordt beoordeeld aan de hand van 22 indicatoren.

Hier en daar is er wel wat goed nieuws te melden. Zo is er een licht herstel van de aan zoet water gebonden biodiversiteit. Dat is onder meer te danken aan het waterzuiveringsstation Brussel-Noord, dat vorig jaar in gebruik werd genomen. De kwaliteit van het water in de Zenne, die al decennia lang een open riool was, blijkt langzaam te verbeteren: zo trof INBO er vorig jaar weer enkele soorten vis aan. Maar laat ons niet te vroeg juichen, want de waterkwaliteit is globaal weliswaar wat verbeterd in Vlaanderen, eigenlijk gaat het vooral van slecht naar middelmatig.

veldleeuwerik_foto_wikipediaDe natuur in Vlaanderen wordt ook steeds minder divers: zeer specifieke leefgebieden met een grote verscheidenheid aan specifieke fauna en flora gaan achteruit en ruimen plaats voor minder divers gebied waarin algemenere soorten voorkomen. Zeldzame soorten verdwijnen: volgens de brochure lopen 981 van de bijna 3500 onderzochte soorten gevaar om op termijn uit Vlaanderen te verdwijnen, bijvoorbeeld de veldleeuwerik (foto).

Als belangrijkste oorzaken voor het verlies aan biodiversiteit noemt INBO onder meer de te hoge hoeveelheden stikstof in het milieu en het feit dat de natuurgebieden te klein en te versnipperd zijn. Twee andere belangrijke oorzaken, klimaatswijziging en de toevloed aan schadelijke uitheemse soorten, behoeven dan weer een meer internationale aanpak.

De algemene conclusie luidt dus: hier en daar is er wat vooruitgang, maar met een ongewijzigd beleid zullen we er niet komen…

Bron:
M. Dumortier, L. De Bruyn, M. Hens, J. Peymen, A. Schneiders, F. Turkelboom, T. Van Daele & W. Van Reeth (2008). Natuurindicatoren 2008. Toestand van de natuur in Vlaanderen: cijfers voor het beleid. Mededeling van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, INBO.M.2008.5, Brussel.