Vier Sterren

welkom op de blog van Wim Gabriels

Aalscholvers in de Stropkaai

Je zal maar een aalscholver zijn dezer dagen. De vissen waar je zo verzot op bent, zitten onder water, beschermd door een laag ijs. Gelukkig niet overal. Hier in de Stropkaai vertoont de Schelde wel wat gaten. De aalscholvers troepen hier dus gretig samen. Een mooie buitenkans om deze imposante vogels van dichtbij te zien!

Aalscholvers (Phalacrocorax carbo)

…en ook nog een waterhoen (Gallinula chloropus).

Advertenties

Het Berlijn-epos: deel 2

Toen we twee jaar geleden voor de eerste keer samen Berlijn bezochten, wisten we al dat het niet ons laatste bezoek zou zijn. De stad heeft daarvoor een te grote indruk op ons nagelaten. Dus keerden we vorig weekeinde nog eens terug, voor een verblijf van enkele dagen. En ook dit keer hebben we het uitstekend naar onze zin gehad!

De klassiekers die je absoluut niet mag missen wanneer je Berlijn bezoekt, hebben we reeds vorige keer gezien (zie vorige verslag), dus konden we dit keer wat meer onze tijd nemen om de indrukken van de vele dingen die deze stad zo uniek maken, op ons af te laten komen. Niet alleen de historische bezienswaardigheden, maar ook alle mogelijke moderne ontmoetingsplaatsen in deze stad. Zo zijn er de vele marktjes waar jonge ontwerpers en kunstenaars hun eigen creaties te koop aanbieden, de talloze uitstekende eetgelegenheden, de gezellige koffiehuizen, cafés, gothic- en andere clubs en ga zo maar door.

En wat dacht je van Miniatur Welten Berlin? Zo ziet de Reichstag er dus uit in het klein:

Maar ook de concertliefhebber vindt zonder probleem zijn gading in Berlijn. Tijdens het weekeinde van ons bezoek, meer bepaald op 3 december, gaf Saltatio Mortis er een concert. Plaats van het gebeuren was de C-Club, vlakbij het intussen gesloten vliegveld Tempelhof. En wij waren erbij!
Het Zweedse Fejd mag de avond op gang trekken. Zij combineren traditionele folk met metal en doen dat op een erg geloofwaardige en gedreven manier. Maar ze ruimen al snel plaats voor de hoofdact.
Saltatio Mortis is één van de bekendere vertegenwoordigers van een typisch Duitse muziekstroming, die weleens wordt aangeduid als Middelalter-rock, waarin catchy rock- en metalsongs gecombineerd worden met middeleeuws getinte muziekinstrumenten zoals doedelzak en draailier. Saltatio Mortis sluit vandaag een reeks van vijftien concerten af (waar kan je dat tenslotte beter doen dan in Berlijn?) en de muzikanten zijn dan ook vast van plan om er een bijzonder feestje van te maken. Het publiek heeft er eveneens zin in en het duurt dus niet lang voor de zaal op temperatuur is. De vele gemakkelijk meezingbare refreinen doen de rest. Tijdens de voorlaatste toegift wordt zanger Alea letterlijk door zijn fans op handen gedragen: volgens een traditie van de groep maakt Alea gedurende de ganse song, crowdsurfend en zingend tegelijk, een rondje door de zaal. Een feestje om te onthouden, dit concert van Saltatio Mortis!

De timing van ons bezoek aan Berlijn was natuurlijk niet helemaal toevallig. Begin december baadt Berlijn al volop in de kerstsfeer, en daar houden wij wel van! Op de vele kleine en grote kerstmarkten is het gezelligheid troef, en de Brandenburger Tor wordt passend verlicht door een enorme kerstboom:

Tijd om de dorst te lessen. Frohe Weihnachten iedereen!

Lynn Margulis overleden

Deze week, op dinsdag 22 november 2011 om precies te zijn, is de Amerikaanse biologe Lynn Margulis overleden (foto: Wikimedia Commons). Ze is vooral bekend omwille van de endosymbiose-theorie.

Met endosymbiose wordt bedoeld dat bepaalde onderdelen van de cellen van eukaryoten (complexe organismen zoals planten en dieren) ontstaan zijn uit andere, vrijlevende eencellige organismen. Door een zeer nauwe onderlinge biochemische samenwerking tussen twee eencellige soorten zijn de cellen van de ene soort geleidelijk geëvolueerd tot kleine structuren die binnen de cellen van de andere soort leven. Ze hebben nog steeds hun eigen genetisch materiaal en vermenigvuldigen zich, maar blijven binnen de andere cel. Beide soorten zijn zozeer onderling afhankelijk geworden, dat ze niet meer zonder elkaar kunnen overleven en samen ook als één enkele soort beschouwd worden. Van de op die manier ontstane complexe organismen (eukaryoten) zouden sommigen later verder evolueren naar nog complexere, meercellige organismen zoals planten en dieren. Endosymbiose is aldus een cruciale stap in de evolutionaire geschiedenis. Deze celonderdelen kennen we vandaag als mitochondriën. Ze bevinden zich binnenin onze lichaamscellen en zijn onmisbaar voor onze energiehuishouding. Planten hebben naast mitochondriën ook chloroplasten, die op een gelijkaardige manier zijn ontstaan en verantwoordelijk zijn voor de fotosynthese van de plant.

Reeds in de negentiende eeuw hadden een aantal biologen met het idee gespeeld dat sommige celonderdelen ontstaan zouden kunnen zijn door symbiotische vereniging van verschillende soorten. Maar het was Lynn Margulis die het idee in de jaren 1960 nieuw leven inblies en het onderbouwde met microscopisch bewijsmateriaal. Aanvankelijk werd het weinig ernstig genomen, maar Margulis bleef haar theorie verdedigen en geleidelijk aan groeide de steun ervoor. In de jaren 1980 toonde genetisch onderzoek definitief haar gelijk aan: het DNA van mitochondriën en chloroplasten bleek te verschillen van het DNA van de celkernen, maar toonde wel overeenkomsten met dat van bepaalde primitieve eencelligen: verre verwanten, blijkbaar.

Margulis trad graag buiten de traditionele denkkaders en verdedigde naast de endosymbiose-theorie nog verscheidene controversiële ideeën. Sommige daarvan waren bijzonder buitenissig en kenden dan ook weinig succes. Maar dat doet geen afbreuk aan haar verdienste voor de endosymbiose-theorie, die vandaag algemeen aanvaard is.

Tussen 1957 en 1963 was ze gehuwd met de in 1996 overleden astronoom Carl Sagan, die na hun scheiding eveneens een beroemdheid geworden is. Margulis ontving heel wat prestigieuze wetenschappelijke onderscheidingen, waaronder de Darwin–Wallace Medal van de Linnean Society of London. Haar naam zal wel altijd verbonden blijven met endosymbiose, één van de belangrijkste nieuwe inzichten in de evolutionaire biologie van de twintigste eeuw.

En daar is White Lies weer!

Gisteren werd in de Lotto-Arena in Antwerpen een feestje gebouwd. Een Britse groep die intussen de weg naar België erg goed kent, startte er een nieuwe Europese tournee. En uiteraard waren ook wij er weer bij!

Terwijl de zaal aan het vollopen is, mag een jonge groep van eigen bodem het beste van zichzelf geven. Jerusalem Syndrome was speciaal voor de gelegenheid geselecteerd door Studio Brussel, en deze jongens brengen het er niet onaardig vanaf met hun enthousiaste gitaarrock. Zelf schijnen ze vooral in hun nopjes dat ze de affiche kunnen delen met de hoofdact van de avond.

Maar voordat het de beurt is aan die hoofdact, maken we eerst nog kennis met The Duke Spirit, een typisch Britse indieband die met drie albums op hun actieven meteen de oudste band van de avond zijn. Ze weten te imponeren met een potige wall of sound en een charismatische frontvrouw die het geheel een sixties-tintje geeft. Maar dan is stilaan de tijd aangebroken om plaats te ruimen voor de groep waar het vanavond om draait…

En die groep is natuurlijk White Lies! Hun donkere, ietwat dramatische sound weten ze te koppelen aan bijzonder aanstekelijke, meezingbare songs. Ze zijn in ons land bijzonder graag gezien en dat weten ze intussen. Ze beginnen bijzonder goedgeluimd aan hun set, en tussen de bedrijven door verklapt zanger Harry McVeigh de reden van zijn goede humeur: ze zijn bezig aan de grootste show die ze tot nu toe gebracht hebben (voor eigen publiek dan toch, want ze speelden ooit al het voorprogramma van Muse in het Wembley-stadion!). We kunnen het natuurlijk niet natrekken, maar we geloven het graag. Eerder dit jaar zagen wij hen in de toch een stuk kleinere AB, dat bevestigt alvast de groeicurve. Hun populariteit in ons land is natuurlijk deels te danken aan de nodige airplay op Studio Brussel, maar het is hen van harte gegund wat ons betreft! McVeigh klinkt tijdens de eerste songs, zoals wel vaker gebeurt, nog niet helemaal toonvast (kwestie van opwarmen, vermoeden we), maar verder valt geen enkele zwakke plek in deze show te ontwaren. Een perfect getimede en strak geoliede set doet de temperaturen in de Lotto-Arena hoog oplopen. De ene na de andere hit wordt op ons afgevuurd. En dat zijn er verrassend veel, ondanks het feit dat ze nog maar op twee albums kunnen bogen. Na de laatste toegift Bigger Than Us is dit feestje afgelopen en kunnen we meer dan tevreden huiswaarts keren. En reken maar dat White Lies spoedig weer naar België zal komen!

Even een frisse neus halen

Vandaag is het voor mij een verlofdag, en mijn trouwe tweewieler bracht mij nog eens naar de Bourgoyen!

De Bourgoyen liggen er vredig bij op deze frisse maar mooie novemberdag.

Pimpelmees (Cyanistes caeruleus)

Roodborstje (Erithacus rubecula)

Ward & Brownlee – Rare Earth

Als wij, aardbewoners, met onze geavanceerde technologie naar de andere planeten van ons zonnestelsel kijken, kijkt er van op geen enkele van deze planeten, of hun satellieten, iemand naar ons terug. Tja, op Neptunus is het wat frisjes en Venus is dan weer veel te warm. Maar op een heldere nacht zijn er onnoemelijk veel sterren aan de hemel zichtbaar. Zou het niet wat chauvinistisch zijn om te denken dat enkel ons zonnestelsel een door complexe levensvormen bewoonde planeet bezit?

Twee experts uit erg verschillende vakgebieden bogen zich samen over deze vraag. Peter D. Ward is geoloog en paleontoloog, en Donald Brownlee is astronoom, beiden zijn professor aan de Universiteit van Washington in Seattle (Verenigde Staten). Het resultaat van deze samenwerking was het in 2000 verschenen boek Rare Earth: Why Complex Life Is Uncommon In The Universe. Zij stellen dat de meest eenvoudige levensvormen (zoals de bacteriën op Aarde) wellicht op heel wat planeten in het universum voorkomen, maar dat complexe meercellige levensvormen (zoals de dieren op onze planeet) pas onder zeer uitzonderlijke omstandigheden kunnen ontstaan en dus bijzonder zeldzaam zijn, mogelijk uniek in ons Melkwegstelsel.

We weten dat reeds relatief kort na het ontstaan van de Aarde (zo’n vijfhonderd miljoen jaar) het eerste leven er verschenen is. Bacterieel leven komt op Aarde in de meest extreme omstandigheden voor, omstandigheden waar geen dieren of planten kunnen overleven. Planeten die onherbergzaam zijn voor complex leven, zijn dat dus niet noodzakelijk voor eenvoudige bacterie-achtige wezens. We kunnen dus vermoeden dat dergelijke levensvormen ook op andere planeten te vinden zijn, misschien zelfs verrassend vaak.

Maar complexe wezens zoals dieren, laat staan intelligente soorten die potentieel in staat zijn tot interplanetaire communicatie, zijn een heel ander verhaal. Je hoort weleens beweren dat het volstaat om een planeet te vinden waar vloeibaar water is, maar Ward en Brownlee leggen uit waarom het zo simpel niet is. Vooreerst moet de chemische samenstelling van een planeet aan heel wat voorwaarden voldoen. Niet alleen water, maar ook heel wat andere chemische componenten zijn onontbeerlijk, en zeker niet op elke planeet in voldoende mate aanwezig. Bovendien moeten de temperaturen stabiel blijven voor lange tijd – lang genoeg om de evolutie haar gang te laten gaan. Verder maakt een teveel aan ioniserende straling (zoals gammastraling) grote delen van de Melkweg onbewoonbaar. De Aarde bevindt zich in dat opzicht op een “veilige” plek. Maar ook hier zijn er gevaren die ons vanuit het heelal bedreigen: we worden gebombardeerd door asteroïden en kometen, die af en toe een ware massa-extinctie bewerkstelligen, zoals toen zo’n 65 miljoen jaar geleden een einde kwam aan de heerschappij der dinosauriërs. Maar dankzij de sterke gravitaire invloed van een reuzenplaneet als Jupiter bereikt slechts een fractie van deze gevaarlijke projectielen de Aarde. De Maan zorgt er door haar grote formaat in verhouding tot de Aarde voor dat de oriëntatie van de rotatie-as van de Aarde stabiel blijft, zodat de seizoenale verschillen in beide hemisferen min of meer constant blijven. De satellieten van de meeste andere planeten zijn verhoudingsgewijs veel kleiner, waardoor een dergelijk effect er ontbreekt. En door het stabiliserend effect van platentektoniek op het klimaat mogen we van geluk spreken dat de Aarde dit zeldzame fenomeen kent. Het zijn maar enkele van de factoren die aantonen dat de geschiedenis van de Aarde een wel erg uitzonderlijke samenloop van omstandigheden geweest is.

Aan sommige details kun je merken dat dit boek al enige jaren oud is (tiens, Pluto is een planeet!). Maar de argumentatie van Ward en Brownlee in dit erg verdienstelijke en vaak geciteerde boek blijft onaangetast: onze Aarde is een bijzondere, misschien wel unieke planeet. We kunnen er maar beter zorg voor dragen.

Elbow pakt Vorst Nationaal in

De Britse rockformatie Elbow viert dit jaar haar twintigste verjaardag, maar ze braken pas enkele jaren geleden echt door met het album The Seldom Seen Kid. Wij zagen ze gisteren voor de eerste keer live aan het werk in een uitverkocht Vorst Nationaal. En het was een wel zeer aangename kennismaking: Elbow blijkt een uitzonderlijk sterke liveband. Hun in wezen intieme songs weten ze probleemloos tot hun recht te doen komen in een nochtans enorme zaal als Vorst Nationaal, die gedurende anderhalf uur tot de proporties van een behaaglijk warme huiskamer gereduceerd leek. Vanaf de openingssong, het kippenvelnummer The Birds, hing het voltallige publiek aan de lippen van de charmante en spraakzame zanger Guy Garvey. Maar ook het uiterst professionele spel van de rest van de muzikanten en de onberispelijke geluidsmix droegen bij tot deze bijzonder geslaagde show. Elbow heeft er ongetwijfeld heel wat fans bijgewonnen, gisteravond daar in Brussel!

We hebben helaas geen foto’s gemaakt, maar gelukkig blijken concertopnames hun weg soms verbazingwekkend snel naar YouTube te vinden. En inderdaad, we vonden er deze morgen reeds een fragmentje uit Lippy Kids zoals het gisteren te horen was in Vorst Nationaal. Build a rocket boys!

Fields Of The Nephilim en The Mission in Londen

Enkele jaren geleden gaf het Britse The Mission, één van de voornaamste groepen uit het gothic rock-genre, er voor onbepaalde tijd de brui aan. Het lag voor de hand dat de groep rond Wayne Hussey vroeg of laat zou terugkeren, maar toen het langverwachte nieuws bekendgemaakt werd, was het enthousiasme van de fans er niet minder om. Van de aangekondigde shows, in het teken van de vijfentwintigste verjaardag van de groep, zou er één in Brixton Academy in Londen plaatsvinden, en een andere gothic rock-grootheid was bereid gevonden om daar eveneens het podium te beklimmen: Fields Of The Nephilim. Daarmee was het feest compleet: twee absolute toppers uit het genre voor de eerste keer ooit op hetzelfde podium, en dat op een mythische locatie als Brixton Academy! Kortom, onze tickets waren snel geboekt. Gelukkig maar, want het feestje was niet veel later uitverkocht. En afgelopen zaterdag was het dan zover.

We staan nog aan te schuiven terwijl opener Gene Loves Jezebel het publiek mag opwarmen. Eenmaal binnen kunnen we ons gelukkig toch zonder veel moeite een geschikt plekje veroveren in deze bijzonder mooie zaal. Van de twee hoofdacts willen we geen seconde missen, dat staat vast. En al snel doven de zaallichten en wordt de intro Shroud ingezet. Iets meer dan een uur zouden Fields Of The Nephilim ons temidden hun traditionele rookgordijnen onderdompelen in hun donkere, intense geluid. Helaas is de geluidsmix in de zaal aanvankelijk van povere kwaliteit, waardoor een krachtige song als Preacher Man niet volledig tot zijn recht komt. Gaandeweg wordt dat probleem gelukkig grotendeels uit de weg geruimd. Net op tijd voor de twee klassiekers die Carl McCoy voor het einde bewaard had: Psychonaut en Last Exit For The Lost. Deze laatste is onze absolute topfavoriet en hadden we tijdens de recente show in Kortrijk niet te horen gekregen. Maar dat wordt vanavond dubbel en dik goedgemaakt! We zijn getuige van één van de sterkste uitvoeringen van Last Exit For The Lost die we ooit gehoord hebben. Heel langzaam en onheilspellend begint deze song, om geleidelijk aan naar een prachtige climax toe te werken. Onze avond kan al niet meer stuk!

Maar de eigenlijke headliner is natuurlijk The Mission. Door hun wat toegankelijkere geluid geniet The Mission een grotere populariteit dan Fields Of The Nephilim. Voor Wayne Hussey en co kan er deze avond dan ook weinig misgaan. Dat ze enkele jaren afwezig zijn geweest, is aan niets te merken: de groep verkeert overduidelijk in topconditie. Een bijzonder ontspannen en zelfverzekerde Hussey, gewoontegetrouw met zonnebril, geeft het beste van zichzelf en Brixton Academy vult zich met menselijke pyramides. Oude klassiekers zoals Garden Of Delight, Butterfly On A Wheel en Wasteland worden één voor één van stal gehaald. Na twee bisrondes doen de gitaren er ten slotte het zwijgen toe. We zijn een avond rijkelijk verwend geworden door twee rockbands van wereldklasse. Er bestaan slechtere excuses om een weekeinde Londen te boeken!

Nazomer in het Pajottenland

Zondag profiteerden we van het mooie weer om er nog eens op uit te trekken. We maakten een heerlijke wandeling in het Pajottenland, in de omgeving van Gooik.

Jonge Schotse Hooglanders

Een heidelibel, vermoedelijk de bruinrode heidelibel (Sympetrum striolatum) – vrouwtje

Etienne Vermeersch – De Ogen Van De Panda

In 1988 publiceerde Etienne Vermeersch “De ogen van de panda – een milieufilosofisch essay”, waarin hij de milieuproblematiek, zowel de onderliggende oorzaken als mogelijke oplossingen, onderzoekt. Het werd al snel een bestseller. Tweeëntwintig jaar later, in 2010, verscheen een nieuwe editie met de bijkomende ondertitel “een kwarteeuw later” (een gerechtvaardigde afronding, omdat zijn ideeën ten tijde van de eerste publicatie al enkele jaren vaste vorm hadden gekregen). De auteur koos ervoor om niets inhoudelijks aan de oorspronkelijke tekst te wijzigen, maar een naschrift toe te voegen waarin hij het werk vanuit hedendaags perspectief becommentarieert.

Ik las het boek een dikke tien jaar geleden al eens, ergens in mijn studententijd, en kon het toen erg waarderen. Het verschijnen van deze nieuwe uitgave leek me een goede gelegenheid om het nog eens te herlezen, om te weten te komen of de argumentatie nog steeds opgaat. En dat blijkt wel degelijk het geval te zijn.

De grondslag van de milieuproblematiek is wat Vermeersch het WTK-bestel noemt: Wetenschap – Technologie – Kapitalisme. Dit WTK-bestel is de motor die onze agro-industriële samenleving in steeds hoger tempo doet draaien. Eenvoudig gezegd: een steeds groeiende kennis mondt uit in technologische innovaties, die op hun beurt de productie van goederen doen toenemen, wat weer bijkomende mogelijkheden schept voor wetenschappelijk onderzoek. Dat heeft ontegensprekelijk zijn goede kanten (voedselzekerheid, gezondheidszorg, onderwijs), en Vermeersch verkettert dit systeem zeker ook niet eenzijdig. Maar doordat de verschillende onderdelen elkaar in de hand werken, raakt het systeem geleidelijk aan volledig ontspoord, en belanden we in een niets ontziende consumptiemaatschappij.
De expansie van dit WTK-bestel gaat gepaard met een steeds sneller toenemende bevolking, uitputting van natuurlijke grondstoffen, achteruitgang van de biodiversiteit en ga zo maar door. Want waar het schoentje knelt, is natuurlijk de eindigheid van onze aarde. We hebben maar een beperkte hoeveelheid vruchtbare aarde, zonlicht, biodiversiteit, water en lucht. Maar het op hol geslagen WTK-bestel blijft steeds sneller groeien, waardoor het vroeg of laat uit zijn voegen moet barsten – met rampzalige gevolgen voor de mensheid, die in zijn eigen voortbestaan bedreigd wordt.

Een kwarteeuw geleden waren er al signalen te over dat het de verkeerde kant opgaat. Vandaag zijn die signalen alleen maar toegenomen. Nochtans zijn enkele van de dreigingen die Vermeersch in het boek noemde (het ozongat en de zure regen) sinds het einde van de jaren tachtig min of meer succesvol aangepakt door gewijzigde productiemethoden. Maar heel wat andere problemen, zoals het broeikaseffect en de achteruitgang van de biodiversiteit, zijn enkel in ernst toegenomen, omdat ze nog veel sterker aan de WTK-expansie gekoppeld zijn. Dergelijke problemen kunnen niet opgelost worden door kleine aanpassingen aan onze productiesystemen. Hoe dan wel? Vermeersch concludeert dat we de WTK-expansie en de ermee gepaard gaande tendensen zoals bevolkingsexplosie en uitputting van grondstoffen tot staan zullen moeten brengen. Dat houdt (onder meer) in dat productie- en consumptieprocessen omgevormd moeten worden tot een cyclisch systeem, waarbij energie uit hernieuwbare bronnen komt en grondstoffen door recyclage teruggewonnen worden.

Dit boek heeft in mijn ogen twee belangrijke verdiensten. Ten eerste weet Vermeersch tot de kern van het milieuprobleem door te dringen door de onderliggende mechanismen te identificeren, wat meteen ook beter inzicht verschaft in de wijze waarop ze aangepakt moeten worden. De tweede grote verdienste situeert zich op ethisch vlak. Vermeersch identificeert zeer duidelijke ethische grondslagen om aan milieubescherming te doen. Vertrekkende vanuit een fundamenteel ethisch principe, namelijk solidariteit met de medemens, argumenteert hij dat er geen enkele reden is om deze solidariteit niet alleen in geografische zin uit te breiden (met mensen uit andere delen van de wereld), maar ook met mensen die nog geboren moeten worden. Want de milieuproblemen die wij nu veroorzaken zullen de toekomstige generaties nog veel harder treffen dan onszelf. Maar deze mensen hebben niet minder recht op onze solidariteit. Dat maakt het oplossen van de milieuproblematiek een morele plicht. Op die manier bewijst Vermeersch dat, zelfs vanuit een strikt antropocentrische visie, er geen enkele reden is om de wereldwijde milieuproblematiek te negeren. Onze achterkleinkinderen zullen ons dankbaar zijn.

Crammerock 2011

Begin september, en de zomer lijkt dan eindelijk toch aangebroken. Dat vraagt om een festival! Dit weekeinde werd een onberispelijk groene grasvlakte in Stekene omgetoverd tot festivalterrein voor Crammerock, een lokaal muziekfestival zoals ons land er zoveel telt. Wij gingen er gisteren een kijkje nemen, om te genieten van de zon en van de muziek!

Zodra onze werkdag erop zit, haasten we ons naar Stekene voor Customs, maar we kunnen slechts getuige zijn van de laatste vijf minuutjes. Maar geen nood, want later dit jaar hebben we afspraak met Customs in de Vooruit! De volgende naam op de affiche is het al even Belgische A Brand. Deze groep beschikt ondanks haar vrij jonge leeftijd al over een verrassend aantal bekende songs. Ze zetten ook een uiterst professionele show neer, al kunnen ze naar ons gevoel toch niet echt voor vonken zorgen. Maar misschien zijn we gewoon wat afgeleid door onze rammelende magen. Tijd om de innerlijke mens te versterken!

Wat later op de avond is de tent al aardig volgelopen voor het Gentse Das Pop (foto). Bent Van Looy en zijn kompanen gooien hoge ogen met hun luchtige, pretentieloze maar toch doordachte popsongs. De show heeft, zoals we van Das Pop mogen verwachten, een hoog kitsch-gehalte, maar dan wel van een ludieke en onverdachte soort. Nu de zomer eindelijk begonnen is, zorgt de aangepaste sfeerschepping van Das Pop er ongetwijfeld voor dat de temperaturen niet snel meer zullen zakken.

Na de geslaagde show van Das Pop ondergaat de festivaltent een wel erg radicale muzikale koerswijziging, want wat volgt is een uurtje metal met Channel Zero (foto). Deze groep rond zanger Franky “DSVD” De Smet Van Damme is wellicht de meest succesvolle Belgische metalband ooit. Na meer dan een decennium inactiviteit begonnen ze vorig jaar aan een tweede leven, en hun populariteit lijkt in al die jaren geenszins aangetast te zijn. En ook hier in Stekene weet Channel Zero zonder moeite te scoren.

Het Britse The Sisters Of Mercy (wazige foto) is één van de weinige buitenlandse acts op dit festival. En een belangrijke publiekstrekker, getuige het grote aantal Sisters-T-shirts op de festivalweide. Ondanks het feit dat ze al ruim twee decennia geen volwaardig studio-album meer uitbrachten, blijven hun concerten druk bijgewoond. Hun cultstatus binnen de gothic-scene is daar uiteraard niet vreemd aan. Ze maakten medio jaren tachtig dan ook enkele van de belangrijkste gothic rock-platen ooit. Tegenwoordig hebben ze een erg wisselvallige livereputatie, en dus is het afwachten hoe het dit keer worden zal. En we mogen al bij al niet klagen: de stem van Andrew Eldritch is door de geluidsmuur heen best hoorbaar, we krijgen een mix van ijzersterke klassiekers zoals “Alice” en wat minder bekend, recenter werk, en de rookmachine draait weer eens overuren. Kortom, alles wat je mag verwachten van een degelijk Sisters-concert. De magie van de groep in de oorspronkelijke bezetting uit de jaren tachtig zullen ze wel nooit meer evenaren, maar daar hebben de fans zich intussen wel bij neergelegd. En daarmee eindigt ons bezoek aan Crammerock. Hopelijk blijft die zomer nu nog even duren!

M’era Luna 2011

Eén van ’s werelds grootste bijeenkomsten van grufties en andere liefhebbers van gothic en aanverwante donkere muziek, is het jaarlijkse M’era Luna-festival, dat vorig weekeinde voor de twaalfde keer plaatsvond. En natuurlijk stond ook onze tent op de camping in Hildesheim!

Dat de bijzonder sterke editie van 2010 nauwelijks te evenaren zou zijn, was geen reden om thuis te blijven. Op twee dagen tijd boden de twee podia plaats aan niet minder dan 40 groepen van bijzonder divers pluimage, en daar zaten naar onze bescheiden mening ook dit jaar best wat pareltjes tussen.

Zaterdag hebben we al erg vroeg afspraak met de licht anarchistische pagan-folkies van Omnia (foto), een groep die we al jaren op de voet volgen. We weten echter nog niet of we nu blij moeten zijn met de vele bezettingswissels die Omnia recent onderging, want de vertimmerde groep kreeg slechts veertig minuten tijd om zich te bewijzen. Gelukkig toch lang genoeg om enkele van onze favorieten zoals Etrezomp-ni Kelted te spelen! De passage van Qntal (foto) is al even kort. Jammer, want deze groep heeft ruimschoots haar sporen verdiend in onze scene. Ze pompen op onnavolgbare wijze nieuw leven in historische muziekstukken door er een donker electronisch sausje over te gieten. Een smaakvol en alom geprezen recept! Met het obligate Ad Mortem Festinamus, de grootste hit van Qntal, wordt de set afgesloten. Voor ons het sein om ons naar de hangar te haasten, want daar geeft Oswald Henke, voormalig boegbeeld van het helaas ter ziele gegane Goethes Erben, het beste van zichzelf met zijn huidige groep Fetisch:Mensch. Terwijl Goethes Erben eerder omschreven werd als een vorm van “muziektheater” met Henke als zanger annex acteur, ligt bij Fetisch:Mensch de nadruk eerder op het muzikale. Henke heeft een klassieke rockbezetting rond zich verzameld en speelt simpelweg songs. Niettemin kruipt het bloed waar het niet gaan kan, want ook nu gaat Henke met zijn teksten vaak de theatrale toer op en is het resultaat een soort hybride tussen het gekende Goethes Erben-muziektheater en een klassieke rockband. Een moeilijk huwelijk, maar een rasperformer als Henke trekt zich prima uit de slag. Al moet gezegd dat de cultstatus die Goethes Erben ooit bekleedde, wellicht niet weggelegd zal zijn voor Fetisch:Mensch. Intussen is de tijd aangebroken om weer een frisse neus te halen! Wat later verpozen we op de festivalweide met de electropop van Mesh op de achtergrond. Een ontspannend tussendoortje, niet meer maar ook niet minder! Een heel ander genre krijgen we te horen van Apocalyptica (foto). Deze Finse groep werd in de jaren negentig op slag beroemd toen ze ontdekten dat je ook metal kan spelen met cello’s in plaats van electrische gitaren. Ze zijn naar M’era Luna gekomen om te doen waar ze goed in zijn en hebben weinig moeite om de weide aan hun kant te krijgen. De Metallica-covers gaan erin als zoete koek. Maar dan is het stilaan uitkijken naar de absolute topper van het festival: ASP (foto)! Deze groep rond de charismatische frontman Alexander “Asp” Spreng is het afgelopen decennium uitgegroeid tot één van de grootste acts uit de Duitse scene. En dit M’era Luna-concert is bijzonder betekenisvol voor de groep, want de cyclus Der schwarze Schmetterling, de thematische link tussen alle voorgaande ASP-albums, is afgelopen en maakt nu plaats voor een nieuwe liedcyclus, getiteld Fremder. Gelijktijdig met het festival verschijnt de eerste nieuwe single ervan. De verwachtingen zijn dus hooggespannen. Als een hogepriester betreedt Asp onder luid gejoel van de fans de planken, en het feest barst los. ASP komt, ziet en overwint. Wir wollen brennen! Vreemd genoeg is ASP niet de afsluiter van de avond. Die eer is weggelegd voor het Nederlandse Within Temptation. Niet echt spek naar onze bek, maar de volgende dag hebben we nog heel wat om naar uit te kijken!

The Beauty Of Gemina (foto) staat zondag op een nog vroeger uur geprogrammeerd dan Omnia de dag voordien. Alsof dat nog niet genoeg is, wordt de weide ook nog eens getrakteerd op een aanhoudende regenbui. Niettemin trotseren heel wat dappere grufties het vroege uur en het slechte weer voor deze Zwitserse band rond de charismatische zanger Michael Sele. Terecht, want The Beauty Of Gemina brengt darkwave van topkwaliteit. Met prachtsongs als Rumours en het toepasselijke Dark Rain zorgen ze voor een hartverwarmend halfuur. Onze dag kan al niet meer stuk! Een uurtje later maken we, nog steeds in de regen, kennis met Coppelius (foto), een wel erg bijzondere verschijning op het podium. Deze zes heren zien er bijzonder voornaam uit met hun hoge hoeden, onberispelijke kostuums en instrumenten als cello, contrabas en klarinet, maar niets is wat het lijkt. Uit hun instrumenten toveren ze opmerkelijk stevige en catchy muziek, die gepaard gaat met gestoorde cabaret-achtige scenes, vergezeld van allerlei dolkomische attributen. Een echte ontdekking voor ons, deze Coppelius! Na afloop zoeken we een droog onderkomen in de hanger, waar Teufel net aan zijn set begonnen is. Deze man maakt al jaren furore als gezicht van Tanzwut, een Corvus Corax-spinoff die doedelzakken met metal en electronica combineert tot een stevig, dansbaar geheel. Sinds kort timmert Teufel dus ook aan een soloproject, dat hij in de hangar komt presenteren. Het lijkt ons muzikaal eigenlijk weinig van Tanzwut te verschillen, maar kan ons toch niet helemaal overtuigen. Het is natuurlijk slechts een opwarmertje voor Tanzwut zelf, even later op het hoofdpodium (foto). Tanzwut beschikt over een ruim arsenaal hits die hun groepsnaam eer aandoen. Dat het intussen niet meer regent, is daarbij mooi meegenomen. Eveneens op het hoofdpodium treffen we wat later de oude rotten van Project Pitchfork, een groep met naam en faam in het dark electro-wereldje, maar we kunnen ons helaas niet van de indruk ontdoen dat er wat sleet begint op te zitten. Dat And One-zanger Steve Naghavi even komt meezingen, kan daar niet echt iets aan veranderen.

Het Zweedse Tiamat (foto) gaat intussen ook al twee decennia mee. Deze groep zijn we echter nog lang niet beu. Hun warme en donkere geluid staat als een huis, en bovendien kunnen ze bogen op een voorraad songs om van te snoepen. Met Vote For Love geven Johan Edlund en co het best mogelijke stemadvies! Het Britse My Dying Bride stamt uit dezelfde generatie als Tiamat. Maar waar deze laatste geleidelijk aan richting gothic rock geëvolueerd is, laat My Dying Bride nog steeds dezelfde loodzware doom-metal horen als in haar begindagen. Geen licht verteerbare kost, maar wel topklasse!

De laatste band die op M’era Luna 2011 mag aantreden is het Britse Hurts, een erg jonge synthpopband die met Better Than Love en Wonderful Life al twee hits scoorden. Helaas komen ze ons net iets te gladjes en poppy over. Fans zullen wij dus wel niet worden. Maar dat neemt niet weg dat de oogst van M’era Luna ook dit jaar weer méér dan de moeite waard was!