Vier Sterren

welkom op de blog van Wim Gabriels

Charles Darwin – The Voyage Of The Beagle

Charles Darwin is in de eerste plaats bekend omwille van On The Origin Of Species, het boek waarmee hij in 1859 een wetenschappelijke revolutie ontketende. De kiem voor Darwins ideeën over evolutie werd echter al enkele decennia eerder gelegd, door de vele indrukken die hij opdeed tijdens zijn beroemde reis met de Beagle.

Darwin was nog niet lang afgestudeerd toen hem de kans werd geboden om deel te nemen aan de tweede reis van de H.M.S. Beagle, een schip van de Britse Royal Navy. Het doel van die reis was onder meer om overzeese gebieden in kaart te brengen. Darwin zou meereizen als gast van de kapitein, Robert FitzRoy, als natuuronderzoeker van het schip. In 1831 vertrok de Beagle vanuit Engeland met de 22-jarige Darwin aan boord. De reis zou uiteindelijk net geen vijf jaar duren, en een onuitwisbare indruk nalaten op de jonge natuurvorser (het schilderij hiernaast toont Darwin op circa 31-jarige leeftijd door George Richmond).

Blogs bestonden natuurlijk nog niet, maar Darwin maakte tijdens zijn reis wel uitgebreid notities. Daaruit ontstond later een boek, dat voor het eerst verscheen in 1839. Ik las een uitgave van de tekst van de editie uit 1845. Het droeg de titel Journal Of Researches Into The Natural History And Geology Of The Countries Visited During The Voyage Of H.M.S. Beagle Round The World, maar staat tegenwoordig kortweg bekend als The Voyage Of The Beagle.

Het grootste deel van de reis speelt zich af in Zuid-Amerika, maar ook Australië, Nieuw-Zeeland en een groot aantal andere eilanden passeren de revue. Waar de Beagle ook aanmeert, doorkruist Darwin het binnenland, maakt hij kennis met de inheemse bevolking, beklimt bergen, bestudeert fauna, flora en geologie van de bezochte landen, en stuurt verzamelde fossielen en exemplaren van planten en dieren naar wetenschappers in zijn thuisland, die er een flinke kluif aan hebben.

Over Darwin zelf of zijn reisgezellen kom je weinig te weten. Hij beperkt zich in zijn relaas hoofdzakelijk tot de landschappen, planten, dieren en mensen die zijn pad kruisen. Daarbij neemt hij geen blad voor de mond: wanneer een gebied of bevolkingsgroep hem niet bevalt, schrijft hij dat ook gewoon. Maar zijn proza is op zijn mooist wanneer hij de pracht en grootsheid van het landschap beschrijft, zoals bijvoorbeeld in deze passage over de tropische vegetatie in Bahia, aan de Braziliaanse kust:

When quietly walking along the shady pathways, and admiring each successive view, I wished to find language to express my ideas. Epithet after epithet was found too weak to convey to those who have not visited the intertropical regions, the sensation of delight which the mind experiences. I have said that the plants in a hothouse fail to communicate a just idea of the vegetation, yet I must recur to it. The land is one great wild, untidy, luxuriant hothouse, made by Nature for herself, but taken possession of by man, who has studded it with gay houses and formal gardens. How great would be the desire in every admirer of nature to behold, if such were possible, the scenery of another planet! yet to every person in Europe, it may be truly said, that at the distance of only a few degrees from his native soil, the glories of another world are opened to him. In my last walk I stopped again and again to gaze on these beauties, and endeavoured to fix in my mind for ever, an impression which at the time I knew sooner or later must fail. The form of the orange-tree, the cocoa-nut, the palm, the mango, the tree-fern, the banana, will remain clear and separate; but the thousand beauties which unite these into one perfect scene must fade away; yet they will leave, like a tale heard in childhood, a picture full of indistinct, but most beautiful figures.

Darwin komt in het boek naar voor als een gedreven en scherpzinnig onderzoeker, die steeds een logische verklaring probeert te vinden voor de fenomenen die hij ziet. Zo leidt het bezoek aan een aantal koraaleilanden ertoe dat Darwin als eerste in de geschiedenis het ontstaan van de verschillende types koraaleilanden, zoals atollen, weet te verklaren.

Maar wie Darwin zegt, zegt evolutie, en dus speur je als lezer gretig naar hints over zijn ideeën op dat gebied. Over de variatie van de verschillende vinkensoorten op de Galapagoseilanden schrijft hij (in de editie van 1845, nog niet in die van 1839):

Seeing this gradation and diversity of structure in one small, intimately related group of birds, one might really fancy that from an original paucity of birds in this archipelago, one species had been taken and modified for different ends.

En zo ben je er getuige van hoe ideeën over de verwantschap der soorten langzaam maar zeker beginnen te rijpen in het hoofd van Darwin. Maar zijn evolutietheorie zou hij voorlopig nog niet met de rest van de wereld delen… tot hij een brief kreeg van een andere globetrotter: Alfred Russel Wallace. De rest is geschiedenis. Voor wie wil weten hoe het allemaal begon voor Darwin, is The Voyage Of The Beagle aanbevolen lectuur. Een fascinerend boek.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: