Vier Sterren

welkom op de blog van Wim Gabriels

De oversteek naar Madagaskar

Madagaskar, dat grote eiland ten zuidoosten van Afrika, staat bekend om haar enorme rijkdom aan fauna en flora met erg veel endemische soorten. Een opvallend voorbeeld daarvan zijn de lemuren, een diverse groep van primaten, waarvan alle bekende hedendaagse soorten afkomstig zijn van Madagaskar.


Op de foto: een ringstaartmaki (Lemur catta), een van de vele soorten lemuren, met twee jongen (foto: Wikipedia).

Die grote diversiteit aan unieke soorten heeft Madagaskar in belangrijke mate te danken aan haar ligging. Het eiland is al vele tientallen miljoenen jaren geïsoleerd van alle grote continenten, en dus heeft de natuur rustig haar gang kunnen gaan. Maar Madagaskar was al lang afgescheiden van het vasteland toen daar de eerste primaten ontstaan zijn, dus moeten die toch op de één of andere manier de oversteek hebben kunnen maken. En anders dan bijvoorbeeld vogels, insecten of zaden van planten kunnen landzoogdieren moeilijk door de lucht verspreid worden.

Een vaak genoemde mogelijke verklaring is dat zoogdieren het eiland al drijvend hebben bereikt, bijvoorbeeld op stukken vegetatie die toevallig van het vasteland losraakten en afdreven. Dat klinkt vrij onwaarschijnlijk, maar er waren miljoenen jaren tijd en er hoefden zo maar één keer enkele dieren aan te spoelen om dit mogelijk te maken.

Er was slechts één probleem met deze verklaring: de oceaanstromingen gaan niet van Afrika richting Madagaskar, maar omgekeerd. Dat een toevallig afgedreven boom met de Adam en Eva van alle lemuren aan boord, Madagaskar bereikt heeft, lijkt dan wel erg onwaarschijnlijk. Maar deze week verscheen een nieuwe studie in het tijdschrift Nature dat een ander licht op de zaak werpt. Aan de hand van een reconstructie van de vroegere ligging van de continenten en de oceaanstromingen bleek dat deze vroeger heel anders waren dan nu, en dat er een sterke oostwaartse stroming bestond vanuit het noordoosten van Mozambique en Tanzania, in de richting van Madagaskar. En dus kon die grote oversteek vroeg of laat toch wel eens succesvol zijn geweest.

Bron:
Jason R. Ali & Matthew Huber (2010). Mammalian biodiversity on Madagascar controlled by ocean currents. Nature 463: 653-656.

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: