Vier Sterren

welkom op de blog van Wim Gabriels

Een duivelse ziekte teistert Tasmanië

De Tasmaanse duivel (Sarcophilus harrisii) is een buideldier dat momenteel enkel nog voorkomt op Tasmanië, een eiland ten zuidoosten van Australië, ongeveer zo groot als België en Nederland samen. Sinds het uitsterven van de Tasmaanse buidelwolf (in 1936) is dit agressieve beestje het grootste nog levende roofdier onder de buideldieren (foto: Wikipedia).

Het gaat echter niet zo goed met deze soort. Hun voortbestaan wordt bedreigd door een besmettelijke ziekte, de Tasmanian Devil Facial Tumor Disease (DFTD). Deze ziekte veroorzaakt grote gezwellen, vooral in het gezicht en de hals. Getroffen dieren bezwijken hieraan op korte tijd, doorgaans omdat ze niet meer in staat zijn om te eten.

In de jaren negentig werden voor het eerst besmette exemplaren aangetroffen in het wild. Sindsdien heeft DFTD zich snel uitgebreid. Als er niet tijdig een vaccin of behandeling wordt gevonden, zou de Tasmaanse duivel over enkele decennia weleens uitgestorven kunnen zijn, zo wordt gevreesd.

Kanker wordt normaal veroorzaakt door lichaamseigen cellen die zich om de een of andere reden ongeremd beginnen te vermenigvuldigen, waardoor gezwellen ontstaan die schade kunnen aanrichten. Maar DFTD is vreemd genoeg besmettelijk. Een mogelijke verklaring bestond erin dat er een virus in het spel was. Virussen zijn overdraagbaar en er zijn virussen bekend die tumoren kunnen veroorzaken. Maar dat bleek bij DFTD niet het geval. Hier zijn het de tumorcellen zelf die worden doorgegeven en vervolgens in hun nieuwe gastheer beginnen te woekeren. Deze vorm van verspreiding van tumoren is in de natuur uiterst zeldzaam. Er is maar één gelijkaardige vorm van kanker bekend, een seksueel overdraagbare ziekte die bij honden voorkomt. Bij de Tasmaanse duivels gebeurt de besmetting wanneer een dier gebeten wordt door een soortgenoot, iets wat bij deze heetgebakerde beestjes veelvuldig voorkomt.

Een internationaal onderzoeksteam heeft nu een genetische analyse uitgevoerd van deze tumorcellen. Daarmee konden genetische merkers geïdentificeerd worden die een zekere diagnose van de ziekte mogelijk moeten maken. Tevens werd ontdekt dat de tumorcellen hun oorsprong vinden in zogenaamde Schwann-cellen. Schwann-cellen vormen de omhulling van de zenuwbanen in het perifeer zenuwstelstel. Hoe deze cellen zich ontwikkelden tot de gevreesde tumorcellen, is vooralsnog een raadsel.

De resultaten van het onderzoek verschenen in de eerste editie van Science van dit jaar. De resultaten openen nieuwe perspectieven voor het ontwikkelen van een vaccin of andere behandelingen.

Bron:
Elizabeth P. Murchison, Cesar Tovar, e.a. (2010). The Tasmanian devil transcriptome reveals Schwann cell origins of a clonally transmissible cancer. Science 327: 84-87.

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: